Η «Βουβή» ή «Κουφή» Εβδομάδα: Όνομα και μηνύματα

Βουβή η καμπάνα την τελευταία Παρασκευή της Μ. Τεσσαρακοστής...

Μπήκαμε στην τελευταία εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αυτή που είναι γνωστή ως «βουβή» ή «κουφή». Ο λαός παλαιότερα την έλεγε και «Βαγιοβδομάδα»,  κάτι που είναι εύκολο να εξηγηθεί αφού η Εκκλησία μας την ονομάζει «εβδομάδα των Βαΐων».

Κι αν ρωτήσεις το λόγο που τη λένε βουβή ή κουφή, θα σου πούνε – οι πιο πολλοί – πως τη λένε έτσι επειδή δεν έχει Χαιρετισμούς όπως οι άλλες της Σαρακοστής. Δεν ακούς την καμπάνα να σε καλεί σ’ αυτούς (εξ’ ου και «κουφή») ούτε ψέλνονται οι Χαιρετισμοί αυτήν την Παρασκευή (εξ’ ου και «βουβή»).

Οι προβλεπόμενες από το τυπικό ακολουθίες για αυτές τις μέρες τελούνται βέβαια. Και τα απόδειπνα, και οι προηγιασμένες. Δεν έχει όμως Χαιρετισμούς και η έλλειψή τους έχει αφήσει το αποτύπωμά της στη σκέψη του κόσμου.

Κάποιοι άλλοι βέβαια θα δώσουν άλλη απάντηση (θυμάμαι για παράδειγμα μια ευσεβή γιαγιά στο χωριό μου, ο Θεός να την έχει αναπαυμένη): Έχει πεθάνει ο Λάζαρος (από τους ύμνους της Δευτέρας το ακούμε, ενώ την Τετάρτη, στην Προηγιασμένη, το λέει ο ίδιος ο Χριστός) και κάνουμε ησυχία (είμαστε σιωπηλοί, βουβοί) ενώ περιμένουμε τον Ιησού να έλθει να τον αναστήσει, και κλείνουμε τ’ αυτιά μας (παραμένουμε κουφοί) σε όσους λένε πως αυτό δε γίνεται.

Οι λαϊκές παραδόσεις αυτής τις εβδομάδας εστιάζουν στην ανάσταση του Λαζάρου – τα Λαζαράκια, οι Λαζαρίνες, τα κάλαντα του Λαζάρου – και στην Κυριακή των Βαΐων (ο στολισμός των εκκλησιών με βάγια, σε διάφορες περιοχές και κάποιων σπιτιών). Από «κοσμικής» απόψεως, αυτό που κυριαρχεί είναι η προετοιμασία για τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Από πλευράς της ψυχής μας, όμως, από πλευράς πνευματικής, από πλευράς πίστης, είναι αλλιώς:

Βουβή και Κουφή η εβδομάδα, σιωπηλοί (βουβοί) λοιπόν κι εμείς, να αναλογιστούμε τα μηνύματά της, που δεν είναι και λίγα.

Την προηγούμενη Κυριακή (Ε’ Νηστειών) τιμήσαμε την Οσία Μαρία την Αιγυπτία, ένα πραγματικό υπόδειγμα μετανοίας, πνευματικού αγώνα και εφαρμογής και επικράτησης του Θείου ελέους. Η μνήμη της τιμάται την τελευταία Κυριακή των Νηστειών ώστε να αντιληφθούμε όλοι, ακόμα και οι πιο ράθυμοι, πως πρέπει να σπεύσουμε σε μετάνοια, αλλά και πως όλοι μπορούμε να ελπίζουμε στη Θεία συγχώρηση, στο έλεος του Θεού. Αρκεί να το αποφασίσουμε και να μετανοήσουμε.

Έτσι αρχίζοντας την εβδομάδα, περνάμε στο τελευταίο στάδιο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Τη χαρμολύπη που ξεκινά από την υμνολογία της Δευτέρας, όταν μαθαίνουμε για το θάνατο του Λαζάρου και αναμένουμε την ανάστασή του από τον Κύριο, προς επιβεβαίωση της κοινής ανάστασης όλων. Αγωνιζόμενοι πάντα, νηστεύοντας εκτός των μη νηστήσιμων τροφών και την αμαρτία, προσευχόμενοι και αναλογιζόμενοι την πορεία του ανθρώπου προς τη σωτηρία. Εξομολογούμαστε, κοινωνούμε των Αχράντων Μυστηρίων.

Τα Άχραντα του Χριστού Μυστήρια, εφόδιο ζωής και στήριγμά μας στην πορεία προς το Πάσχα. Φωτογραφία από PxHere

Η εβδομάδα δηλαδή περνάει μ’ εμάς να σκεφτόμαστε τη συνάντηση του Ιησού με το θάνατο, τη βεβαίωση από την πλευρά Του για τη «κοινή Ανάσταση» - και τη βεβαιότητα που αποκτούμε εμείς. Και παρατηρούμε το δάκρυ του Ιησού, τόσο για τη θλίψη των οικείων του Λαζάρου όσο και για την πορεία του πεπτωκότος δημιουργήματός Του.

Ακολουθεί η χαρά της αναστάσεως του Λαζάρου, η χαρά για την «κοινή Ανάσταση».

Οι δύο τελευταίες ημέρες της εβδομάδας, το Σάββατο του Λαζάρου και η Κυριακή των Βαΐων είναι αυτές που σηματοδοτούν την πορεία προς το Σταυρό και την Ανάσταση, τη μεγάλη νίκη επί του Θανάτου. Ακολουθεί, λοιπόν, η Μεγάλη Εβδομάδα, τα Άγια Πάθη, η Σταύρωση και η Ανάσταση, το επίκεντρο της λατρείας της Εκκλησίας μας.

Αυτή η εβδομάδα είναι εβδομάδα περισυλλογής και προετοιμασίας. Από τους Χαιρετισμούς της Θεοτόκου μπαίνουμε στην προσμονή της Ανάστασης του Λαζάρου  - άλλωστε αυτή έγινε ώστε να βεβαιωθούμε για την «κοινή ανάσταση». Καλούμαστε να ακολουθήσουμε τον Ιησού στο ταξίδι του, πρώτα στη Βηθανία και μετά στα Ιεροσόλυμα. Αφού βεβαιωθούμε για την αναμενόμενη «κοινή ανάσταση» να βιώσουμε τα Άγια Πάθη, τη Σταύρωση και την Ανάσταση.

Καλό Πάσχα, συνέλληνες!