 |
| Ειδικά τα τελευταία 15 χρόνια, ο Πούτιν έκανε μεγάλα στρατηγικά λάθη... |
Από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου – ο οποίος συνέβαλε τα μέγιστα στον εκσυγχρονισμό της Ρωσίας – και εντεύθεν, υπάρχει κάτι που χαρακτηρίζει τη Ρωσική ηγεσία στο σύνολό της (ως ένα βαθμό επηρέασε και τη Σοβιετική ηγεσία, αλλά εκεί μιλάμε για κάτι εντελώς διαφορετικό):
Ένα μεγάλο σύμπλεγμα κατωτερότητας απέναντι στη Δύση.
Κάτι που ξεπερνά το σεβασμό στην ισχύ της Δύσεως και στη συνειδητοποίηση πως είναι δύσκολος αντίπαλος. Κάτι που αγγίζει τη φοβία, την ενδόμυχη παραδοχή πως η Ρωσία δε μπορεί να τα βάλει με τη Δύση.
Η Ιστορία βέβαια έχει δείξει πως στην πραγματικότητα Ρωσία και Δύση είναι ισοδύναμες. Παρ’ όλα αυτά το σύμπλεγμα κατωτερότητας υπάρχει και έχει οδηγήσει διαχρονικά τη Ρωσία σε μια σειρά υποχωρήσεις προκειμένου να αποφύγει την σύγκρουση με το Δυτικό κόσμο. Η Δύση από τη μεριά της όλο αυτό το εκλαμβάνει ως απόδειξη αδυναμίας – και είναι, απλά η Δύση το επεκτείνει στο σύνολο του ισοζυγίου ισχύος. Και φυσικά το εκμεταλλεύεται αρκούντως.
Από το 2010 και μετά, λόγω κυρίως αυτού του συμπλέγματος, η Ρωσική ηγεσία έχει κάνει έξι μεγάλα στρατηγικά λάθη:
1. Το 2011 η Ρωσία άφησε αβοήθητο τον Μουαμάρ Καντάφι στον εμφύλιο της Λιβύης (με τραγικά αποτελέσματα τόσο για τον Καντάφι όσο και για τη Λιβύη). Με δεδομένη τη στήριξη των επαναστατών από τη Δύση στο σύνολό της – και την ενεργή εμπλοκή της Δύσης στις πολεμικές επιχειρήσεις – η Ρωσία περιορίστηκε σε χλιαρές επικλήσεις για ειρήνη και συνδιαλλαγή. Στην πράξη, εγκατέλειψε τον σύμμαχό της, από το φόβο της απ’ ευθείας σύγκρουσης με τη Δύση. Κολοσσιαίο λάθος, τόσο από γεωπολιτικής πλευράς όσο και από άποψη στρατηγικής.
2. Συνεχίζοντας την ανόητη πολιτική των τελευταίων ετών, η Ρωσία εγκατέλειψε τελείως τον βασικό της πνεύμονα στα δυτικά: τα Βαλκάνια. Φροντίζοντας σε βαθμό υστερίας να μην ενοχληθεί η Δύση (ΝΑΤΟ – ΕΕ) έλαμψε δια τις απουσίας της από τις χώρες αυτές. Δεν κατεβλήθη από πλευράς της η παραμικρή προσπάθεια να περιέλθουν στους δυτικούς σχηματισμούς χώρες που ανέκαθεν ήταν σύμμαχοί της (και υπήρχαν πολλοί τρόποι για να το πετύχει αυτό). Ένα τεράστιο λάθος οι συνέπειες του οποίου μόλις τώρα (με τον πόλεμο στην Ουκρανία) έχουν αρχίσει να φαίνονται.
Στο προηγούμενο θα πρέπει να ενταχθεί και η εγκατάλειψη της Κύπρου το 2012. Τα γενικότερα στρατηγικά οφέλη που θα είχε αν τη στήριζε ήταν πολύ μεγαλύτερα από τις όποιες οικονομικές ζημίες. Όμως, μια πιο ανοιχτή στήριξη της Κύπρου από τη Ρωσία θα έφερνε την τελευταία σε τροχιά σύγκρουσης με τη Δύση. Αποτέλεσμα: Ρωσική υποχώρηση.
(η στάση της Ρωσίας απέναντι στην Ελλάδα για τα προβλήματα που μας οδήγησαν στα μνημόνια δε μπορεί να εξισωθεί με τη στάση της απέναντι στην Κύπρο, για δύο λόγους: πρώτον με την Ελλάδα δεν είχε τον ίδιο βαθμό «συμμαχίας» (συνεργασίας, πιο σωστά) που είχε με τη Κύπρο, και δεύτερον, όπως δήλωσε, η Ελλάδα δεν ζήτησε βοήθεια από τη Ρωσία. Αν ήταν τολμηρή, βέβαια, έπρεπε αυτό το τελευταίο να το προβάλλει επισταμένα).
3. Οι σχεδιασμοί της Δύσης για προώθηση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς είχαν αρχίσει να γίνονται φανεροί από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, ωστόσο η Ρωσία δίστασε να υψώσει εγκαίρως ανάστημα. Μην ξεχνάτε, μιλάμε για τη χώρα με το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο, με μια πανίσχυρη στρατιωτική μηχανή. Και όμως, λειτούργησε απόλυτα υποτονικά. Για τη Δύση βέβαια, που αντιλαμβάνεται μόνο τη γλώσσα της δύναμης όλο αυτό ήταν σημάδι αδυναμίας που της άνοιξε περισσότερο την όρεξη. Αποτέλεσμα: τα γεγονότα της Ουκρανίας το 2014.
Θα περίμενε κανείς ότι αφού πια οι προθέσεις της Δύσης είχαν φανεί ξεκάθαρα η Ρωσία θα φρόντιζε να κινηθεί αποφασιστικά, αν μη τι άλλο σε μια σοβαρή κίνηση αποτροπής. Αντ’ αυτού, την είδαμε να προχωρά φοβικά στην προσάρτηση της Κριμαίας αφήνοντας τους ρωσικούς πληθυσμούς του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ ανυπεράσπιστους στην οργή του Κιέβου. Ορθώς η Δύση εκτίμησε πως μπορεί να προχωρήσει κι άλλο (αφού δεν υπήρξε σαφές μήνυμα αποτροπής) αλλά και πως έχει όσο χρόνο χρειάζεται στη διάθεσή της.
4. Παρά το γεγονός ότι οι προθέσεις της Δύσης ήταν πια ξεκάθαρες, η Ρωσία συνέχισε να κινείται με έναν εντελώς αφελή τρόπο (αφελέστερο της προσπάθειας κατευνασμού του Χίτλερ) στο θέμα της δημιουργίας συμμαχιών. Είναι χαρακτηριστικό πως ακόμα και η ανακοίνωση της συμφωνίας AUKUS δε στάθηκε ικανή να την κινητοποιήσει και να προχωρήσει σε συμμαχίες που θα αμφισβητούσαν την ηγεμονία της Δύσης – ή που, τουλάχιστον, θα λειτουργούσαν αποτρεπτικά στα σχέδιά της.
Είναι παράδοξο αν το δει κανείς ρεαλιστικά, με ιστορικούς όρους. Πάντα οι χλιαρές αντιδράσεις απέναντι σε μια δύναμη που προσπαθεί να επεκταθεί εκλαμβάνονται ως αδυναμία, της ανοίγουν την όρεξη και της δίνουν και το χρόνο να ισχυροποιηθεί κι άλλο. Το έχουμε δει να συμβαίνει σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου, σε όλες τις ιστορικές περιόδους. Από τα φοβικά της σύνδρομα, να μην φτάσει σε πόλεμο με τη Δύση, η Ρωσία τον έφερε πιο κοντά…
5. Η Ρωσία σπατάλησε πολύ χρόνο και διπλωματικό κεφάλαιο στο γεωπολιτικό όραμα του Ευρασιανισμού. Από άποψη στρατηγικής, αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί καλή σκέψη, αρκεί να είχε ληφθεί μέριμνα για δύο πράγματα:
Πρώτον, να έχει αναβιώσει τον παραδοσιακό της πνεύμονα, τα Βαλκάνια. Είχε επαρκέστατο χρόνο να το κάνει, καθώς και τρόπους.
Δεύτερον, να έχει δημιουργήσει εκ των προτέρων το λεγόμενο «Ορθόδοξο τόξο». Η προσέγγιση με την Τουρκία και το μουσουλμανικό παράγοντα έχει λογική (ακόμα και για λόγους εξισορρόπησης της Κινεζικής ισχύος), χρειάζεται όμως και το Ορθόδοξο τόξο για την πιθανότητα Κίνα και Μουσουλμάνοι να στήσουν άξονα εναντίον της κάποια στιγμή.
Ολιγωρία και εδώ…
6. Είναι πραγματικά απορίας άξιο για ποιο λόγο η Ρωσία εξακολούθησε να στηρίζεται σε τέτοιο βαθμό σε μισθοφόρους, όπως και γιατί δε φρόντισε να προετοιμάσει ψυχολογικά το λαό της για τα επερχόμενα. Έπρεπε να είχε προβεί στη στράτευση και αρτιότερη εκπαίδευση περισσότερων πολιτών και να έχει φροντίσει για πληρέστερο εξοπλισμό. Έβλεπε τι ερχόταν και παρ’ όλα αυτά εξακολουθούσε να αποδέχεται συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών κλπ.. Ήταν λες και πίστευε πως δεν θα κινδύνευε ποτέ – προφανώς δεν είχε αντιληφθεί πως η αξιοπιστία της αποτροπής της είχε πέσει πλέον στο ναδίρ.
Τα χθεσινά γεγονότα
Από τα παραπάνω στρατηγικά λάθη αυτό που αναδείχθηκε ξεκάθαρα από τα χθεσινά γεγονότα με την PMC WAGNER και τον Πριγκόζιν ήταν το τελευταίο. Αυτό που φάνηκε προς τα έξω ήταν η εικόνα ενός κράτους που δε μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικά τον απόλυτο έλεγχο των στρατευμάτων του. Μπορεί για τη Ρωσική κοινωνία ο Πούτιν να φαίνεται ως ο μεγαλόψυχος ισχυρός που παραβλέπει το παράπτωμα κάποιων ηρωικών μαχητών, για τη Δύση και το Δυτικό τρόπο σκέψης όμως αυτό είναι ένα ακόμα σημάδι αδυναμίας.
Και αυτό δεν είναι καλό, διότι έτσι το φούντωμα ενός γενικευμένου πολέμου έρχεται πιο κοντά…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου