Τουρκία: η μεγάλη της γεωπολιτική αξία εξαρτάται από τη θέση της Ελλάδας στη σκακιέρα
Με εδάφη σε δύο ηπείρους (Ευρώπη – Ασία) και θάλασσες σε τρεις πλευρές της, η Τουρκία είναι αναμφίβολα σε μια γεωγραφική θέση με πολλά πλεονεκτήματα. Η κατοχή από μέρους της των Δαρδανελίων της επιτρέπει να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα του Ευξείνου Πόντου, για παράδειγμα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να έχει λόγο για τα τεκταινόμενα στη Μέση Ανατολή (ειδικά στο Βόρειο κομμάτι της).
Η κατοχή των Δαρδανελίων μπορεί να της προσδίδει σημαντική αξία, όμως η αξία αυτή περικόπτεται λόγω του περιορισμένου ελέγχου του Αιγαίου. Αν και η Τουρκία έχει ακτές στο Αιγαίο, εν τούτοις ο έλεγχος του πελάγους είναι στην πραγματικότητα ελληνική υπόθεση. Στην πραγματικότητα, ένας ηγέτης με δυνατότητες αντίληψης της γεωπολιτικής, θα μπορούσε να «δει» πως στην ουσία το Αιγαίο είναι η προέκταση των Δαρδανελίων.
Οι ποταμοί Τίγρης και Ευφράτης, τόσο σημαντικοί για Ιράκ και Συρία, πηγάζουν από το ανατολικό κομμάτι της, κάτι που είναι ταυτόχρονα πολλαπλασιαστής ισχύος αλλά και πηγή προστριβών μεταξύ των χωρών αυτών, λόγω των φραγμάτων που περιορίζουν τις ποσότητες υδάτων που καταλήγουν στις χώρες αυτές. Το ισοζύγιο ισχύος, βέβαια, γέρνει προς την πλευρά της Τουρκίας, όπως εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς.
Η γειτνίασή της με την περιοχή του Καυκάσσου της προσδίδει επιπλέον αξία, μια αξία που ήταν σαφώς μεγαλύτερη την εποχή του Ψυχρού πολέμου, δεδομένου ότι τότε μιλούσαμε για σύνορα με τη Σοβιετική Ένωση (τόσο χερσαία, στην περιοχή του Καυκάσσου όσο και θαλάσσια, στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου. Το γεγονός αυτό το εκμεταλλεύτηκαν δεόντως οι Δυτικοί (ΝΑΤΟ), εγκαθιστώντας σημαντικές για τη συμμαχία βάσεις στο έδαφός της. Επιπλέον, στους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ ο στρατός της σχεδιάστηκε για εκτέλεση επιθετικών επιχειρήσεων (με το στρατό της Ελλάδας - και αυτό αποτελεί στρατηγικό σφάλμα της συμμαχίας - δεν συνέβη αυτό, όπως θα δούμε σε άλλο άρθρο).
Το στοιχείο αυτό πάντως, και μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου εξακολουθεί να της προσδίδει γεωπολιτική αξία, τόσο λόγω Ρωσίας, όσο και λόγω χωρών του Καυκάσσου.
Τα νότια παράλια της της επιτρέπουν να εποπτεύει τη ΝΑ Μεσόγειο, έχοντας όμως δύο μεγάλα αγκάθια: την Κύπρο και το νησιωτικό σύμπλεγμα Μεγίστης (Καστελόριζο). Και τα δύο αυτά αγκάθια φαντάζουν εύκολη λεία για την Τουρκία (στην Κύπρο άλλωστε εισέβαλε το 1974, ως γνωστόν και δημιούργησε το γνωστό ψευδοκράτος), η αλήθεια όμως είναι ότι της δημιουργούν σοβαρότατα προβλήματα.
Το ευρωπαϊκό κομμάτι της, τέλος, της δίνει τη δυνατότητα εκτέλεσης χερσαίων στρατιωτικών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια, καθώς συνορεύει τόσο με την Ελλάδα όσο και τη Βουλγαρία.
Πρέπει όμως να σημειωθεί κάτι: η γεωπολιτική αξία της Τουρκίας εξαρτάται άμεσα από την Ελλάδα (κάτι που οι ελληνικές κυβερνήσεις είτε δεν αντιλήφθηκαν είτε δε θέλησαν να χρησιμοποιήσουν ποτέ): με την Ελλάδα σε διαφορετικό στρατόπεδο από την ίδια, η Τουρκία είναι είτε αποκομμένη είτε αχίλλειος πτέρνα (ή και τα δύο).
Ο πληθυσμός της Τουρκίας είναι περίπου 85.000.000 άνθρωποι, από τους οποίους το 70% με 75% είναι Τούρκοι, το 20% περίπου Κούρδοι και το υπόλοιπο διάφορες άλλες εθνικότητες (Αρμένιοι, Λαζοί, Εβραίοι, Έλληνες κ.α.). Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης, αναγνωρίζονται τρεις εθνικές μειονότητες: οι Αρμένιοι, οι Έλληνες και οι Εβραίοι.
Η χώρα διαθέτει ικανοποιητικό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο (θεωρείται μέτριο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα), περίπου 100 αεροδρόμια και αρκετά σημαντικά λιμάνια. Το έδαφός της διασχίζουν αγωγοί φυσικού αερίου (Blue Stream, TANAT, TAR κ.α.) και αργού πετρελαίου (π.χ. αγωγός Μπακού – Τυφλίδα – Τσεϋχάν) που ικανοποιούν τόσο τις εγχώριες ανάγκες όσο και τη μεταφορά φυσικού αερίου προς άλλες χώρες. Επιπλέον υπάρχουν τερματικοί σταθμοί Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG).
Υπό κατασκευήν βρίσκεται ο πυρηνικός σταθμός στο Ακούγιου και ακολουθούν άλλοι τρεις (αυτό τουλάχιστον προέβλεπε το αρχικό σχέδιο).
Επίσης, στην Τουρκία βρίσκονται τα μεγαλύτερα κοιτάσματα Βορίου.
Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η Τουρκία έχει αρκετά «αδελφά» κράτη, κάτι που φροντίζει να εκμεταλλεύεται, ενώ αξιοποιεί και τον παράγοντα που λέγεται μουσουλμανισμός.
Αυτά όμως θα τα δούμε αναλυτικά σε επόμενα άρθρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου